سحر و جادو و جادوگري 

موضــوع سحـــر و جـــادو از آن دستـــه موضوعاتيســـت كـه 
هميشه جذاب و جالب بوده همانقدر كه اين پديده بـراي پـدران 
ما ناشناخته بود براي ما هم هسـت حتـي در طـول قـرن گذشتـه 
بيشتر انسانها گرايش به عدم اعتقاد به اين موضوعـات پيــدا 
كردند ولي قرن جديد كه دو سال هـم بيشتـر عمـر نـدارد قـرن 
انكارهاي كور كورانه نيست 
همه شما حتما با افراد ناباوري رو به رو شده ايد كه اعتقادي 
به اين موضوعات ندارند و بدون اينكـه اطلاعـات كافـي داشتـه 
باشند خيلي از مسايل را انكـار ميكننــد ، حتــي در كانـال 
ماهواره اي NITV ديدم كه آقايـان و خانم هـا خيلـي سـاده بـه 
رواياتي مثل موسي و ساحران فرعون لقب افسانـه ميدادند و آن 
را غير عقلاني ميخواندند، از نظر من در مواقعي كه اطلاع كافي 
از چيزي در دست نيست شايسته ترين جواب اظهار نادانيست و نه 
انكار كور كورانه ، در روايات تاريخي از ايـن گونـه مـوارد 
بسيار هست ، علاوه بر روايت معـروف موسـي و ساحـران كـه بـه 
تصديق قرآن رسيـده ، رواياتـي هسـت ماننـد اينكـه در زمـان 
مولا علي ساحري از دهان قاطري وارد واز مخـرج او خـارج شـد، 
بحث تاريخي اين روايات و اينكه واقعا چنين روايتي صحت دارد 
بحث ديگريست ولي در اينجاقصد من فقطـ و فقطـ بررسـي امكـان 
وجـود چنيــن اعمــال غيــر عــادي از طــرف ساحـران اســت 
روايت فرعون و موسي را از ديد ديگري ميبنيم ، عـده اي ساحـر 
جمع شدند و از مقاديري طناب مار ساختنـد ، بـا چنـد ســوال 
مسئله را روشنتر ميكنم . 
سوال اول آيا امكان دارد در ذهـن طنابـي را تصـور كـرد كـه 
بصورت مار در آيد ، جواب مسلما مثبت اسـت ، سـوال دوم آيـا 
ميتوان كسي را يافت كه دچارتوهم شده و طنابـي را مـار فـرض 
كند؟ فكر نميكنم جواب مثبت به اين سوال منكري داشته باشد و 
حالا سوال سوم آيا ميتوان براي فردي توهم تبديل مار به طناب 
را بوجود آورد؟ جواب اين سوال پديده ايست به نام هيپنوتيزم 
و حال سوال چهارم و آخر آيا ميتـوان در جمعـي توهـم تبديـل 
طناب به مار را بوجود آورد ؟ و جواب اين سوال پديده ايست به 
نام هيپنوتيزم گروهي ، ميبينيد كه موضوع به سادگي از حالـت 
غيرقابل قبول و غير منطقي و حتي بقول عده اي خرافـات تبديـل 
ميشــود بــه يــك پديــده تجربــي بـــه نــام هيپنوتيـزم 
با پديده هيپنوتيزم بسياري از اعمال ساحران قديم را ميتوان 
توجيه كرد حتـي ايـن اعمـال بـراي هيپنوتيزورهـاي قدرتمنـد 
امروزي بسيار ساده به حساب مي آيد، البته همـه ايـن روايـات 
مسلما پذيرفتني نيستند زيرا از حيث استناد تاريخي هم گاهـا 
به مشكل بر ميخوريم ولي يك مورد را كه نبست به آن مطمئنيـم 
و در كتاب خدا هم آمده بيشتر بررسي ميكنيم تا ببينيـم ايـن 
پديده يك هيپنوتيزم دسته جمعي بوده و يا امري متفاوت بر آن 
روايت مورد بررسي هم روايت صحيح قرآني پيامبر خـدا موسـي و 
ساحران فرعون است ، شواهدي در قرآن هست كـه مـا را در ايـن 
عقيده كه كار ساحران نوعي هيپنوتيزم دسته جمعي بوده مطمئـن 
تر ميسازد ، از آنجا كه مطمئنم همـه از كـل روايـت موسـي و 
فرعون با خبرند فقط به قسمتهاي لازم اشاره ميشود در آيـه 66 
سوره طه در ادامه داستان آنجـا كه به عمل ساحران در مقابـل 
فرعون و موسي اشاره شده چنين آمده است 
فـــاذا حبالهـــم و عصيهـــم يخــل اليــه 
مـن سحرهـم انهـا تسعي 
به اين معني كه هنگاميكه ساحران طنابهـا و عصاهـاي خـود را 
انداختند تصور ميشد كه آنها حركت ميكنند ، كـه حتـي عبـارت 
يخل كه همان نشانه تخيـل حاضريـن اسـت نشانده ايـن اسـت كـه 
طنابها حركتي نداشتند بلكه حاضرين دچار اين توهم شده بودند 
و اين دقيقا از مشخصات هيپنوتيزم است كه يك تصـور ذهنـي در 
مورد اشيا بي جان بوجود مي آيد ، در شكل زير شما دو مـرد را 
مشاهده ميكنيد كه در اثر هيپنوتيزم تصـور كردنـد كـه دو زن 
هستند كه تازه فارغ شده اند و دو عروسك را به عنوان بچه خود 
با اشتياق بغل گرفته اند

و اما مورد بعدي كه بيشتر ذهن را به سمت پديـده هيپنوتيـزم 
در اين ماجرا معطوف ميدارد آيه صدوپانزدم سوره اعـراف اسـت 
كه چنين ميگويد 
فلمـا القــو سحــروا اعيــن النـاس و 
استرهبوهــــم و جــــا بسحـــر عظيـم 
به اين معنا كه هنگاميكه انداختند چشم مردم را افسون كردند 
و آنها را ترساندند و جادويي بزرگ آوردند ، كه بطـور صريـح 
از ايجـــاد اختـــلال در ديـــد مــــردم سـخـــن ميـگويـد 
بنابراين اين پديده ها و روايات تاريخـي آنچنـان كـه عـده اي 
ميكوشند عجيب و غير قابل قبول نيستند ، در آن زمان هـم بـه 
علت عدم وجود دوربين هاي عكاسي و فيلـم بـرداري تنهـا مرجـع 
ديدن چشم انسان بود و ميدانيـم كـه تنهـا دوربيـن اسـت كـه 
هيپنوتيزم نميشود، تنها موردي كه وجود دارد اينست كه عده اي 
هيپنوتيزم پذير نيستند ، امـا از آنجـا كـه ساحـران مذكـور 
مجربترين ساحران زمان خود بودند و از آنجا كه كسي راز آنها 
يعني تاثير گذاري بر مغز و چشم بينندگان را نميدانسـت كسـي 
هم طبعا در برابر هيپنوتيزم شدن مقاومت نميكـرد و در واقـع 
چون راز پيروزي يك هيپنوتيروز آنست كه همه بـه كـارش توجـه 
كنند ساحران كار ساده تري در پيش داشتند چرا كه همين كه پاي 
سحر و جادو به ميان مي آيد همه با دقت و تمركز كافي به صحنه 
خيره ميشوند، و در مورد مذكور با خـورده شـدن ايـن طنابهـا 
تخيل هم به پايان رسيد و ساحران كه تفاوت تخيل و واقعيت را 
ميدانستند و خود هيپنوتيزم نشده بودند سريع به موسي ايمـان 
آوردند 
اگر به لطف خدا عمري باقي بود در آينده به پديده هـاي جالـب 
ديگـري از جملـه چشــم زخــم خواهــم پرداخــت ، بـا تشكـر 

داريوش آگاه