خسرو پرويز و رضا پهلوي

من هر وقت رضا پهلوي رو ميبينم ياد خسروپرويز ميوفتم ، خسرو پرويز كسي بود كه توسط حكومت روم به پادشاهي ايران رسيد ، حالا هم وقتي به رضا پهلوي نگاه ميكنم ميبينم كه نميتونه پنهان كنه كه توي اين روياست كه توسط يك دولت مقتدر خارجي به پادشاهي برسه ، وقتي ميبينم در مقابل سوالهايي شبيه اينكه شما طرفدار پادشاهي هستيد فروتنانه جواب ميده كه هر چي كه مردم بخوان ، مشخصه كه خيلي داغ شاهي به دلش مونده اونهم در حاليكه پدرش در دوران انقلاب به علت سرطان پيشرفته اصولا آخر عمرش بود ولي هيچ فرصتي براي ابراز وجود به پسر داده نشده چون قبل از مرگ پدر انقلاب مانع از پادشاهي اين وليعهد شد.

به هر حال براي ماهايي كه توي ايران هستيم ، رضا پهلوي يك شخصيت زنده و اثر گذار نيست ، ميشه گفت توي ايران يه شخصيت فراموش شده است ولي اين روزها خيلي‌ها فكر ميكنند كه ميتونند ازش يك شخصيت محبوب بسازند براي همين اسمش رو اينروزها زياد ميشنويم،به هر حال اينها رو كه نوشتم براي اين بود كه سرگذشت خسروپرويز رو بنويسم ، چون سرگذشت جالبي داره و حالا نه رضا پهلوي خيلي‌هاي ديگه و حتي در موقعيتهاي ديگه هم شايد باشن كه خيلي شبيه اين شخصيت هستند.
بعد از مرگ انوشيروان ساساني پسر هرمزد به شاهي ميرسه ، توي كل دوران حكومتهاي ساساني و اشكاني چيزي كه خيلي به چشم ميخوره جنگ ايران و رومه ، اين جنگ زمان هرمزد هم وجود داشت، سردار سپاه هرمزد ، بهرام چوبين بود كه توي يك جنگ تقريبا بي اهميت شكست ميخوره و هرمزد هم براي اينكه بهرام رو تحقير كنه براش لباس دخترونه و دوك نخ ريسي ميفرسته و اونو بركنار ميكنه، بهرام هم بدون معطلي شورش ميكنه و به طرف پايتخت حركت ميكنه ، بعد از شورش بهرام به دليل زياد بودن ناراحتيها از پادشاه به سادگي كشور دچار اختلافات داخلي ميشه ، هرمزد هم توسط شاهزاده ها كشته ميشه و سلطنت ميرسه به پسرش يعني خسرو پرويز، اما كشته شدن هرمزد باعث توقف شورش بهرام چوبين نميشه و بهرام به تيسفون حمله ميكنه ، در نتيجه خسرو پرويز به روم فرار ميكنه ، كشوري كه هميشه با ايران سر جنگ داشته ، امپراطور روم هم يه دختري داشته به اسم مريم كه به ازدواج خسرو درمياره و يه سپاه مجهز 70 هزار نفري هم بهش ميده ، خسرو برميگرده ايران و با حمايت سياسي و مادي روميها بهرام رو شكست ميده و باز ميشه شاه ايران.اون موقع اگه حمايت رومي ها نبود دولت ساساني از بين رفته بود. خسرو غير از مريم يه زن رومي ديگه داشته به اسم سيرون يا همون شيرين كه داستانهاي خسرو و شيرين و فرهاد از روي روابطشون ساخته شده، هر چند حرمسراي خسرو بيشتر از 1000 تا زن توش بوده ولي گويا اين دو زن كه مسيحي هم بودند رو بيشتر دوست داشته و به خاطرشون عليرغم مخالفت موبدان زرتشتي اجازه ساخت كليسا توي شهرها رو ميداده.
بعد از چند سال كه روابط ايران و روم دوستانه بوده امپراطور روم و خانوادش كشته ميشن و يك نفر فوكاس نام ميشه امپراطور روم، خسرو پرويز هم به روم حمله ميكنه تا انتقام خون پدر زن رو بگيره ، قسطنطنيه و سوريه رو تسخير ميكنه ، توي همون زمان هراكليوس هم با كشتن فوكاس امپراطور روم ميشه و ديگه بهانه‌اي براي حمله نبوده ، اما پيروزيها به خسرو خيلي چسبيده بوده و جنگ رو ادامه ميده و بين سالهاي 602 تا 616 ميلادي اين ايران بود كه پيروز ميدان بود ، و دمشق ، مصر ، بيت المقدس توسط ايران تسخير ميشه ، اون موقع ايران از نظر جنگي موفقيتهاي زيادي رو كسب كرده بود ،آيه‌هاي اول سوره روم در مورد آينده جنگ ايران و روم همون موقها نازل شده بود. بعد از سال 620ميلادي روميها تصميم گرفتند با كنار گذاشتن اختلافات داخلي شكستها رو جبران كنند و از سال 620 ميلادي اين روميها بودند كه برنده جنگ بودند و در طول 6 سال بيشتر قسمتهاي اشغال شده رو پس گرفتند و حتي تا تيسفون پيشرفتند ، اما به تيسفون حمله نكردند در عوض به خسروپرويز پيشنهاد صلح و بازگشت به مرزهاي قبل از جنگ رو دادند كه خسرو اين پيشنهاد رو رد كرد ، ادامه اين جنگها و شكستها باعث نارضايتيهاي داخلي شد ، و وقتي خسرو ميخواست كه پسر شيرين رو به جاي پسر بزرگش به وليعهدي انتخاب كنه ، به دليل مسيحي بودن شيرين با مخالفت موبدها مواجه شد و در اثر اين اختلافات زنداني شد و پسر بزرگش به شاهي رسيد ، خودش هم مدتي بعد توي زندان كشته شد.
بعد از 38 سال سلطنت خسرو در اثر جنگهاي طولاني و بينتيجه كشور فقير و ضعيف شده بود، شايد همين هم باعث شد كه بعد از خسرو ساسانيان هيچوقت نتونند اوضاع رو كنترل كنند و نهايتا ده، بيست سال بعد سلسله ساساني از بين رفت.
به هر حال تاريخ حكومتهاي شاهنشاهي پره از نام پادشاهاي جاه طلب ناموفق ستمگر و بيكفايت و اگه در اين بين به استثنائاتي برخورد ميكنيم، باز هم نميشه اين رو به حساب حكومت شاهنشاهي گذاشت، چون اين موارد اصلا قانونمند نيستند و در مقابل يك كوروش يا داريوش هخامنشي ميشه دهها نام مثل داريوش سوم ، خسروپرويز ، يزدگرد سوم، فتحعلي شاه و ... رو قرار داد. اما طرفداري از نظام پادشاهي توي زمان حاضر چيزيه كه اصلا نشونه خوبي نيست.

داريوش آگاه